Main content
An Litir Bheag 1102
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir à ireamh 1102. This week's short letter for Gà idhlig learners.
Last on
Sun 28 Jun 2026
13:30
Ä¢¹½¶ÌÊÓÆµ Radio nan Gà idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1406
Clip
-
An Litir Bheag 1102
Duration: 03:43
An Litir Bheag 1102
Nuair a bha Geamannan Oilimpigeach a’ Gheamhraidh a’ dol, bha mi air mo bheò-ghlacadh leis a’ chròladh. Bhuannaich an ceathrar fhear Albannach a bha a’ riochdachadh Bhreatainn bonn airgid.
Ann an Litrichean Beaga ceud, ceathrad ’s a còig (145) agus ceud, ceathrad ’s a sia (146), dh’inns mi dhuibh mu òran Gà idhlig on naoidheamh linn deug a bha mu chròladh. Bha e air a sgrìobhadh le Pòl Camshron à Blà r Athall. Bha ³¦°ùòladh là idir anns na coimhearsnachdan Gà idhealach ann am meadhan na Gà idhealtachd.
’S e tiotal an òrain An Sguabag Bhealaidh ‘the broom brush’. Bha na Gà idheil a’ dèanamh an sguabagan ³¦°ùòlaidh de bhealaidh. Anns na Litrichean eile, dh’inns mi dhuibh mun bhriathrachas Ghà idhlig co-cheangailte ris an spòrs. Bu mhath leam, anns an Litir seo, sin a leudachadh beagan.
Tha ²õ±èè¾±±ô a’ ciallachadh ‘slip, slide, skate’. Bha mi a’ ²õ±èè¾±±ôeadh air an lochan reòite ‘I was skating on the frozen lochan’. Thathar a’ smaoineachadh gun tà inig ²õ±èè¾±±ô bho Albais. Ann an Albais, tha spiel a’ ciallachadh ‘a game or play’. Tha e air a chleachdadh gu tric ann an co-cheangal ri ³¦°ùòladh. Spiel – a local curling game; bonspiel – a match between parishes or districts.
Bha na Gà idheil a’ cluinntinn ‘spiel’ gu tric ann an co-cheangal ri ³¦°ùòladh agus spòrs-deighe. Thà inig e a-steach don Ghà idhlig mar ²õ±èè¾±±ô, ach le ciall shònraichte co-cheangailte ri deigh.
Tha ³¦°ùò a’ ciallachadh ‘cearcall’ – agus à ite far am bi crodh no caoraich air an cumail còmhla. Anns an t-seann aimsir, bha ³¦°ùòthan mar bu trice cruinn. Agus, ann an ³¦°ùòladh, bidh na clachan air an ³¦°ùòthadh còmhla anns an ‘taigh’ no anns a’ ‘chuairteig’, a tha cruinn.Â
’S e a’ chlach as fhaisge air meadhan na cuairteig a bhuannaicheas geama. Ann am Beurla, ’s e meadhan na cuairteig ‘the tee’ no ‘pin’. Ann an Gà idhlig, a’ bhioraid. Nuair a bha daoine a’ cluich air loch reòite bhiodh botal no bioraid an sin. Chitheadh na ³¦°ùòlaichean, mar sin, far an robh iad ag amas.
Timcheall na bioraid, tha ‘The Button’, cearcall le leud de throigh. Ann an Gà idhlig, ’s e sin Sùil na Cuairteig ‘the eye of the house’. Sùil na Cuairteig.
Ann an Litrichean Beaga ceud, ceathrad ’s a còig (145) agus ceud, ceathrad ’s a sia (146), dh’inns mi dhuibh mu òran Gà idhlig on naoidheamh linn deug a bha mu chròladh. Bha e air a sgrìobhadh le Pòl Camshron à Blà r Athall. Bha ³¦°ùòladh là idir anns na coimhearsnachdan Gà idhealach ann am meadhan na Gà idhealtachd.
’S e tiotal an òrain An Sguabag Bhealaidh ‘the broom brush’. Bha na Gà idheil a’ dèanamh an sguabagan ³¦°ùòlaidh de bhealaidh. Anns na Litrichean eile, dh’inns mi dhuibh mun bhriathrachas Ghà idhlig co-cheangailte ris an spòrs. Bu mhath leam, anns an Litir seo, sin a leudachadh beagan.
Tha ²õ±èè¾±±ô a’ ciallachadh ‘slip, slide, skate’. Bha mi a’ ²õ±èè¾±±ôeadh air an lochan reòite ‘I was skating on the frozen lochan’. Thathar a’ smaoineachadh gun tà inig ²õ±èè¾±±ô bho Albais. Ann an Albais, tha spiel a’ ciallachadh ‘a game or play’. Tha e air a chleachdadh gu tric ann an co-cheangal ri ³¦°ùòladh. Spiel – a local curling game; bonspiel – a match between parishes or districts.
Bha na Gà idheil a’ cluinntinn ‘spiel’ gu tric ann an co-cheangal ri ³¦°ùòladh agus spòrs-deighe. Thà inig e a-steach don Ghà idhlig mar ²õ±èè¾±±ô, ach le ciall shònraichte co-cheangailte ri deigh.
Tha ³¦°ùò a’ ciallachadh ‘cearcall’ – agus à ite far am bi crodh no caoraich air an cumail còmhla. Anns an t-seann aimsir, bha ³¦°ùòthan mar bu trice cruinn. Agus, ann an ³¦°ùòladh, bidh na clachan air an ³¦°ùòthadh còmhla anns an ‘taigh’ no anns a’ ‘chuairteig’, a tha cruinn.Â
’S e a’ chlach as fhaisge air meadhan na cuairteig a bhuannaicheas geama. Ann am Beurla, ’s e meadhan na cuairteig ‘the tee’ no ‘pin’. Ann an Gà idhlig, a’ bhioraid. Nuair a bha daoine a’ cluich air loch reòite bhiodh botal no bioraid an sin. Chitheadh na ³¦°ùòlaichean, mar sin, far an robh iad ag amas.
Timcheall na bioraid, tha ‘The Button’, cearcall le leud de throigh. Ann an Gà idhlig, ’s e sin Sùil na Cuairteig ‘the eye of the house’. Sùil na Cuairteig.
The Little Letter 1102
When the Winter Olympic Games were happening, I was captivated by the curling. The four Scottish men who were representing [Great] Britain won a silver medal.
In Litrichean Beaga 145 and 146, I told you about a Gaelic song from the nineteenth century that was about curling. It was written by Paul Cameron from Blair Atholl. Curling was strong in the Gaelic-speaking communities in the Central Highlands.
The song’s title is An Sguabag Bhealaidh ‘the broom brush’. The Gaels were making their curling brushes with broom [the plant]. In the other Litrichean, I told you about the Gaelic vocabulary connected with the sport. I would like, in this Litir, to expand that a little.
³§±èè¾±±ô means ‘slip, slide, skate’. Bha mi a’ ²õ±èè¾±±ôeadh air an lochan reòite ‘I was skating on the frozen lochan’. It’s thought that ²õ±èè¾±±ô came from the Scots language. In Scots, spiel means ‘a game or play’. It is often used in connection with curling. Spiel – a local curling game; bonspiel – a match between parishes or districts.
The Gaels were often hearing ‘spiel’ in connection with curling and ice-sports. It came into Gaelic as ²õ±èè¾±±ô, but with a special meaning connected to ice.
°ä°ùò means ‘a circle’ – and a place where cattle or sheep would be kept together. In past times, ³¦°ùòthan were usually round. And, in curling, the stones are gathered together in the ‘house’ or in the ‘rings’ which are round.
It’s the stone closest to the middle of the house that wins a game. In English the middle of the house is the ‘tee’ or ‘pin’. In Gaelic, the bioraid. When people were playing on a frozen loch, a bottle or bioraid would be there. The curlers would thus see where they were aiming.
Around the tee is the Button, a circle which is a foot in extent. In Gaelic, this is Sùil na Cuairteig ‘the eye of the house’. Sùil na Cuairteig.
In Litrichean Beaga 145 and 146, I told you about a Gaelic song from the nineteenth century that was about curling. It was written by Paul Cameron from Blair Atholl. Curling was strong in the Gaelic-speaking communities in the Central Highlands.
The song’s title is An Sguabag Bhealaidh ‘the broom brush’. The Gaels were making their curling brushes with broom [the plant]. In the other Litrichean, I told you about the Gaelic vocabulary connected with the sport. I would like, in this Litir, to expand that a little.
³§±èè¾±±ô means ‘slip, slide, skate’. Bha mi a’ ²õ±èè¾±±ôeadh air an lochan reòite ‘I was skating on the frozen lochan’. It’s thought that ²õ±èè¾±±ô came from the Scots language. In Scots, spiel means ‘a game or play’. It is often used in connection with curling. Spiel – a local curling game; bonspiel – a match between parishes or districts.
The Gaels were often hearing ‘spiel’ in connection with curling and ice-sports. It came into Gaelic as ²õ±èè¾±±ô, but with a special meaning connected to ice.
°ä°ùò means ‘a circle’ – and a place where cattle or sheep would be kept together. In past times, ³¦°ùòthan were usually round. And, in curling, the stones are gathered together in the ‘house’ or in the ‘rings’ which are round.
It’s the stone closest to the middle of the house that wins a game. In English the middle of the house is the ‘tee’ or ‘pin’. In Gaelic, the bioraid. When people were playing on a frozen loch, a bottle or bioraid would be there. The curlers would thus see where they were aiming.
Around the tee is the Button, a circle which is a foot in extent. In Gaelic, this is Sùil na Cuairteig ‘the eye of the house’. Sùil na Cuairteig.
Broadcast
- Sun 28 Jun 2026 13:30Ä¢¹½¶ÌÊÓÆµ Radio nan Gà idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
